Duizenden Iraniërs protesteren tegen het regime: hoop op steun van Trump.

In Iran zijn gisterenavond opnieuw duizenden mensen op straat gekomen om te protesteren tegen het regime van ayatollah Ali Khamenei. Daartoe had Reza Shah Pahlavi, de zoon van de laatste sjah van Iran, opgeroepen. Intussen wordt er al 12 dagen lang geprotesteerd in het hele land. Er zijn volgens mensenrechtenorganisaties al minstens 45 doden gevallen.  In Iran protesteren al twaalf dagen duizenden mensen tegen het regime van ayatollah Ali Khamenei, met minstens 45 doden en 2.270 arrestaties volgens Iran Human Rights. Het regime heeft het internet en telefonie afgesloten om communicatie te blokkeren, wat zorgt voor angst en onzekerheid bij Iraniërs in binnen- en buitenland. Reza Shah Pahlavi, zoon van de laatste sjah, roept op tot een verenigd front tegen het regime: "Ga de straat op en schreeuw uw eisen," zegt hij. "Nu komen zelfs mensen die tot nu toe geen problemen hadden maar wel voorstander waren van hervorming, mee op straat", zegt Ava Basiri, die in België woont en Iraanse roots heeft.  "Ga de straat op en schreeuw uw eisen, als een verenigd front." Met die boodschap riep Reza Shah Pahlavi, de zoon van de laatste sjah van Iran, de Iraanse bevolking op om voor de 12e dag op rij te protesteren tegen het regime.  Duizenden mensen deden dat gisterenavond ook effectief, zeggen getuigen bij persagentschap AP. Volledige wijken komen op straat in de hoop het regime van ayatollah Ali Khamenei omver te werpen. De ayatollahs leiden het land al bijna 50 jaar met ijzeren hand. Demonstranten roepen: "Dood aan de dictator", "dood aan de Islamitische Republiek", en dat is ook te zien op beelden geverifieerd door de BBC .  Het is al de 12e dag op rij dat de Iraniërs op straat komen. Ze protesteren tegen de slechte economische toestand en torenhoge inflatie, maar de onvrede gaat verder dan dat.  Gelijktijdig met de protesten gisterenavond heeft het regime alle communicatie verbroken: het internet ligt plat en telefoneren is onmogelijk. Dat maakt ook mensen met Iraanse roots in België bang. Ava Basiri heeft Iraanse roots en woont in België, haar familie woont nog in Iran. Ze vertelt over de situatie in De Ochtend op Radio 1.  "Ik heb amper geslapen. Het is echt een volledige blackout. Er is geen internet, dus we hebben geen enkel nieuws. Als zoiets gebeurt, volgen gewoonlijk massamoorden."  Volgens de ngo Iran Human Rights, gevestigd in Noorwegen, zijn er tijdens de 12 protestdagen al minstens 45 doden gevallen en 2.270 mensen gearresteerd. Het is niet duidelijk of en hoeveel slachtoffers er gisterenavond nog zijn bijgekomen.  Zelfs de Iraanse staatsmedia werden getroffen door de verbreking van het internet. Pas om 8 uur vanochtend verbraken ze hun stilzwijgen over de protesten. Ze beweren dat “terroristische agenten” van de VS en Israël branden en geweld veroorzaken. Ze spreken over slachtoffers, zonder daarover meer informatie te verstrekken, en vermelden dat "auto's, motorfietsen, openbare plaatsen zoals de metro, brandweerwagens en bussen" in brand gestoken werden.  Pahlavi verklaarde na de protesten: "Iraniërs eisten vanavond hun vrijheid. Als reactie hierop heeft het regime in Iran alle communicatielijnen doorgesneden. Het heeft het internet afgesloten. Het heeft vaste lijnen doorgesneden. Het kan zelfs proberen satellietsignalen te blokkeren." Tijdens de protesten spreekt de bevolking ook hun steun uit aan de Sjah, dat is de voormalige koning van Iran. De laatste koning Mohammed Reza Pahlavi ontvluchtte Iran in 1979, vlak voor de eerste Islamitische revolutie. Er wordt nu gekeken naar zijn zoon Reza Shah Pahlavi om het regime omver te werpen.  Dat stemt Basiri en veel andere Iraniërs hoopvol: "De hoop is er elke keer, want de protestbewegingen worden telkens groter en groter, maar vandaag is er dus ook steun voor de zoon van de Sjah. 3 jaar geleden (tijdens de protesten na de moord op Masha Amini, red.) was dat nog niet zo. Mensen lijken in te zien dat er geen ander alternatief is." "Ze zeggen dat ook letterlijk: 'Het maakt niet uit wie de leiding neemt, zolang het maar iemand anders is'", weet ze.  Pahlavi wordt volgens Basiri gezien als iemand die de leiding momenteel zou kunnen overnemen, om daarna over te gaan naar een democratie aan de hand van verkiezingen. "Het is niet de bedoeling dat hij jarenlang aan de macht blijft, maar hij zou een alternatief voor het regime kunnen opstarten." De ogen zijn ook gericht op de Amerikaanse president Donald Trump, omdat hij eerder al beloofde "het regime ter verantwoording te roepen". Hij waarschuwde vorige week ook nog dat als "Teheran vreedzame demonstranten gewelddadig zou vermoorden, de VS hen ter hulp zou komen".  "Zijn uitspraken en de toestand in Venezuela geven mensen binnen Iran heel veel hoop", weet Basiri. "Ik hoop zelf dat zijn oproep gesteund wordt door andere landen, dat zij daarin meegaan, dat er deze keer misschien toch wat internationale steun komt." En ook Pahlavi zelf roept Europese leiders op om Trump en de protesten in Iran te steunen. "Ik roep hen op om alle beschikbare technische, financiële en diplomatieke middelen te gebruiken om de communicatie met het Iraanse volk te herstellen, zodat hun stem en hun wil kunnen worden gehoord en gezien. Laat de stemmen van mijn moedige landgenoten niet tot zwijgen worden gebracht."  Onze premier Bart De Wever spreekt alvast zijn steun uit op X: "Moedige Iraniërs komen op voor hun vrijheid na jaren van onderdrukking en economische tegenspoed. Ze verdienen onze volledige steun. Hen het zwijgen opleggen met geweld is onaanvaardbaar." Basiri is hoopvol. "Het is niet de eerste keer dat we protesteren. Ongeveer om de 3 jaar zien we wel een beweging, die dan telkens de kop wordt ingedrukt. Maar nu komen zelfs mensen die tot nu toe geen problemen hadden maar wel voorstander waren van hervorming, mee op straat. Vrouwen, mannen, iedereen gaat op straat in alle provincies van ons land."  "Als Europese landen de Iraanse gemeenschap zouden steunen en wat druk kunnen leggen, dan wordt onze zaak misschien gezien en gesteund. Het gaat over onze vrijheid en zelf keuzes kunnen maken. Dat is een recht, maar in Iran is het een luxe." Vandaag wordt er in Brussel een betoging georganiseerd om steun te betuigen aan de Iraanse bevolking.